Door Don Horwitz
Door de geschiedenis heen is angst voor Joodse mensen uit de voormalige Sovjet-Unie zoveel meer geweest dan alleen een emotie—het is een constante metgezel. Ik wil u graag voorstellen aan mijn Bubby (Jiddisch voor geliefde grootmoeder). Ze was pas 17 jaar oud toen ze verliefd werd en trouwde met mijn Zayde (grootvader). Slechts enkele dagen na hun bruiloft riepen hun ouders hen bij zich en lieten hen plaatsnemen. Met tranen over hun wangen vertelden ze dat ze onmiddellijk Oekraïne moesten verlaten, omdat ze in groot gevaar waren hun leven te verliezen.
De volgende dag pakten ze alles wat ze hadden in één enkele koffer, namen afscheid van hun ouders en al hun dierbaren en vluchtten voor hun leven om te ontsnappen aan de verschrikkingen van de pogroms in Oekraïne—een reeks gewelddadige anti-Joodse rellen waarbij duizenden Joden wreed werden gemarteld en vermoord.
Ondanks het immense trauma dat ze haar hele leven met zich meedroeg, was mijn Bubby de belichaming van liefde en veerkracht. Ik zal nooit die heel speciale zaterdagen vergeten waar ik elke week naar uitkeek. Mijn neven en ik verzamelden ons vroeg in de ochtend in het appartement van Bubby en Zayde. Daar omringde ze ons met haar troostende warmte, kookte ze de heerlijkste maaltijden helemaal zelf en overlaadde ze ons met een eindeloze hoeveelheid liefde. Hun huis was een plek waar we ons allemaal zo geliefd, veilig en gekoesterd voelden.
Met al die mooie momenten en herinneringen was er één ding dat altijd opviel: Bubby en Zayde spraken nooit, maar dan ook nooit, over waar ze vandaan kwamen, hoe en waarom ze vertrokken, of wie de familieleden en vrienden waren die ze achterlieten. Waarom deelden ze hun verleden niet met ons?
Het antwoord was… immens verlies en angst. Bubby en Zayde leefden hun hele leven in overweldigende angst—een angst dat ze op de een of andere manier gevonden zouden worden, teruggestuurd naar hun geboorteland, en dan hun kostbare familie zouden verliezen die ze hadden opgebouwd en meer liefhadden dan wat dan ook in het leven.
Helaas, meer dan een eeuw later, doordringt diezelfde angst die Bubby en Zayde hun hele leven voelden, nog steeds het leven van onze oudere Joodse broeders en zusters in ons Ouderenzorgprogramma in Oekraïne.
Holocaust-overlevenden zoals Diana, die we vonden terwijl ze leed aan ondervoeding en extreme eenzaamheid, leven nog steeds dagelijks in angst om weggevoerd, geslagen en uitgehongerd te worden—precies zoals ze als jong kind heeft meegemaakt.
